M theo di trang web

Lipid là gì ? . Vai trò của lipid ?

168 lượt xem

Viết bởi: admin

Ngày: 01/22/2019

Lipid là gì? . Lipid là hợp chất hữu cơ có trong tế bào sống, nó không hòa tan trong nước nhưng lại tan trong nhiều dung môi hữu cơ không phân cực khác như ete, cloroform, xăng dầu.

Lipid là hợp chất của các este phức tạp, bao gồm chất béo, sáp, steroid, photpholipit…

Lipid hay còn gọi là chất béo là trieste của glixerol với axit béo.

Phân loại lipid

– Lipid là hợp chất bao gồm chất béo như sáp, steroid, photpholipid… và hầu hết chúng đều là các loại este phức tạp.

+ Chất béo: được coi là trieste của glixerol với các loại axit béo và là các axit monocacboxylic có số nguyên tử C chẵn ( thông thường từ 12C đến 24C) và không phân nhánh, chúng được gọi chung là triglixerit.

+ Sáp: là 1 loại este của monoancol cao (C16) với axit béo (C16).

+ Steroit là 1 loại este của monoancol mà gốc hidrocacbon gồm có 4 vòng có chung 1 cạnh với axit béo.

+ Photpholipid là 1 loại este của glixerol chứa hai gốc axit béo và một gốc photphat hữu cơ.

Vai trò của lipid đối với cơ thể

Cung cấp nguyên liệu cho quá trình tổng hợp nhiều chất sinh học quan trọng:

-Các acid béo cần thiết trong thức ăn (linoleic, alpha-linolenic, arachidonic) khi vào cơ thể sẽ tham gia cấu tạo nên các phospholipid có vai trò quan trọng điều hào chuyển hóa lipid ở thành mạch máu, nó đảm bảo tính cân bằng trong quá trình vận chuyển lipoprotein nên đã nâng cao tính đàn hồi và hạ thấp tính thấm thành mạch.

-Các acid béo cần thiết dưới tác dụng của men cyclooxygenase và các prostaglandin synthetase sẽ chuyển thành những prostaglandin khác nhau, các hợp chất sinh học quan trọng này có mặt trong tất cả các tế bào, nó phối hợp với AMP vòng và Ca2+ tham gia điều hòa các hoạt động của tế bào do vậy mà ảnh hưởng nhiều tới chức năng sống.

-Các acid béo chưa no este với cholesterol tạo thành các este cơ động không bền vững, dễ dàng bài xuất ra khỏi cơ thể theo đường mật nên có tác dụng ngăn ngừa bệnh vữa xơ động mạch.

-Các acid béo no khi este với cholesterol sẽ khó được vận chuyển khỏi tế bào, khi chúng ứ đọng trong tế bào dưới nôi mạc của động mạch sẽ cùng các triglyceride tạo thành hạt treo, làm cho lớp nội mạc dầy lên, ngăm cản tuần hoàn máu.

-Các lipid phức tạp trong thức ăn như: phosphatid là thành phần cấu trúc tế bào thần kinh, não, tim, gan, tuyến sinh dục… tham gia vào quá trình dinh dưỡng của tế bào nhất là tính thấm của màng tế bào. Đối với ngừoi trưởng thành thì các phosphotid nhất là leuxitin có vai trò quan trọng điều hòa chuyển hóa cholesterol.

-Cholesterol là thành phần quan trọng của sterol trong mỡ động vật, là thành phần cấu trúc tế bào và tham gia 1 số chức năng chuyển hóa quan trọng như: là tiền chất của acid mật tham gia vào quá trình nhũ tương hóa ở ruột, tham gia tổng hợp vitamin D3 và các nội tiết tố vỏ thượng thận (cortisone, testosterol, aldosterol, nội tiết tố sinh dục). Cholesterol có vai trò liên kết các độc tố tan máu xaponin và có lẽ cả độc tố tan máu của vi trùng, kí sinh trùng.

Mặt khác, ngừơi ta cũng thấy vai trò không thuận lợi của Cholesterol trong 1 số bệnh như: xơ vữa động mạch, 1 số khối u ác tính. Vì thế cần cân nhắc khi sử dụng các thức ăn giàu cholesterol(não, tim, long đỏ trứng…) cho các bệnh nhân liên quan tới các bệnh kể trên.

Tham gia cung cấp năng lượng khẩu phần ăn:

-Lipid là nguồn năng lượng quan trọng trong khẩu phần ăn, 1gam lipid đốt cháy trong cơ thể có khả năng cho 9kcal.

-Khẩu phần ăn thiếu năng lượng thì chất béo thức ăn được huy động tối đa để đốt cháy cho năng lượng.

-Khi khẩu phần thừa năng lượng thì các acid béo no sẽ được dự trữ trong các lipid đơn giản và tập trung ở lớp mỡ dưới da và mỡ bao quanh phủ tạng, hậu quả là gây tình trạng thừu cân, béo phì.

Lipid thức ăn tạo cảm giác ngon miệng:

-Chất béo cần thiết cho quá trình chế biến, nấu nướng thức ăn làm cho thức ăn trở nên đa dạng, hấp dẫn, gây cảm giác thèm ăn, ngon miệng.

-Chất béo trong khẩu phần có tác dụng kích thích tăng tiết dịch đường tiêu hóa, chất béo có khả năng tồn tại lâu nhất trong ống tiêu hóa nên tạo cảm giác no lâu.

Vận chuyển vitamin

Lipid sẽ hòa tan các loại vitamin tan trong dầu mỡ như vitamin A, vitamin D, vitamin E, vitamin K và giúp hấp thụ chúng qua thành ruột vào máu. Những vitamin này có vai trò quan trọng trong việc giữ cơ thể khỏe mạnh, giữ cho rằng và xương chắc khỏe, da không bị khô nẻ lão hóa…

Hooc môn

Cholesterol là một loại lipid, có vai trò quan trọng trong việc hình thành các loại hooc môn quan trọng như estrogen, testosterone, progesterone… Sự mất cần bằng các loại hooc môn này sẽ làm ảnh hưởng đến các đặc điểm giới tính, gây rối loạn sức khỏe…

Tế bào

Lipid là chất dinh dưỡng thiết yếu. Nó có mặt ở màng tế bào và các màng nội quan của tế bào như nhân và ti thể. Vì thế lipid đóng vai trò quan trọng trong các hoạt động sống của tế bào.

Bảo vệ cơ thể và duy trì thân nhiệt

Lớp lipid (chất béo) dưới da của con người giúp cho thân nhiệt thường xuyên ổn định mở mức 36-37 độ C bất chấp sự thay đổi của nhiệt độ môi trường bên ngoài. Các cơ quan quan trọng, chẳng hạn như thận, có một lớp lipid xung quanh với vai trò như một lớp màng bong bóng, bảo vệ cho thận khỏi những tác động xấu từ bên ngoài.


Bài viết liên quan

  • protein
  • Tác Dụng Của Protein Đối Với Trẻ Em
  • 507 lượt xem

    Viết bởi: admin

    Ngày: 01/09/2019

  • Trước tiên, để biết được tác dụng của protein thì bạn phải biết protein là gì ? để từ đó bạn có thể hiểu được các thức hoạt động của nó đối với sức khỏe con người ra sao ? Protein là gì? Protein là những khối xây dựng của cuộc sống. Cơ thể cần protein […]

  • Vai Trò Của DHA Tới Phát Triển Não Bộ
  • 365 lượt xem

    Viết bởi: admin

    Ngày: 08/16/2018

  • DHA là dưỡng chất rất cần thiết cho sự phát triển của cơ thể trẻ em nói chung và não bộ của trẻ em nói riêng . Bài viết của suatot.com.vn xin gửi tới bạn đọc những kiến thức và thông tin hữu ích về DHA . DHA là tên viết tắt của Docosahexaenoic acid, […]

  • Tác Dụng Của Sữa Non Với Hệ Miễn Dịch Của Trẻ Sơ Sinh
  • 286 lượt xem

    Viết bởi: admin

    Ngày: 08/15/2018

  • Sữa non (clostrum) là sữa đầu tiên được  cơ thể người tiết ra sau khi diễn ra sau quá trình sinh con  . Sau khi sinh thì cơ thể của người mẹ có tiết ra sữa non để nuôi dưỡng trẻ sơ sinh và bổ xung những dưỡng chất cần thiết cho sự thích nghi […]